در پیچ و خم بلندی های سلسله جبال البرز غارهای متعددی وجود دارد که بعضی از آنها مامن و پناهگاه انسان دیرین و بعضی دیگر باروی اسپهبدان مازندران بوده است. غارهای استان مازندران عبارتند از:
غار اسپهبد خورشید (در ارتفاعات و تنگه رود دوآب)- غار آب اسک (در نزدیکی آب اسک در دره هراز)- غار پیرزن خانی (روستای اوکلاو از منطقه نور و کجور)- غار دیو سپید (در مازگاه)- غار کبجاکچال (در دل جنگلهای ارتفاعات دوآب)- غار یخ مراد (این غار در نزدیکی گچسر حد فاصل استان تهران و مازندران قرار دارد و از عجایب غارهای جهان است زمستانهای گرم و تابستانهای بسیار سرد دارد و دارای قندیل های آهکی و یخی است)- غار سیاه پور (در منطقه امیری، بین دره هراز لاریجان و فیروزکوه)- غار هیلدو (در نزدیکی روستای شوراب ساری)- غار خرم آباد (در نزدیکی خرم آباد تنکابن)- غار کمربند و هوتو (در ردستای تروجن، در پنج کیلومتری جنوب غربی بهشهر واقع شده اند. نتایج حاصله از کاوشها و تحقیقات انجام شده مبین زندگی انسانهای نخستین در دوره های پارینه سنگی ، میانه سنگی و نوسنگی در غارهای فوق است. عمده ترین آثار بدست آمده از غارهای مورد نظر اسکلت سه انسان در غار کمربند است که احتمالا در ۷۵۰۰۰ سال پیش از میلاد می زیسته اند. غنا و گستردگی اطلاعات حاصله از این غارها به حدی است که نظیر آن در سراسر ایران کم تر مشاهده شده است)